موفقیت – موفقیت برای تو موفقیت , موفق باش , انرژی , شاد , موفقیت برای شما , موفقیت برای تو
شما سحرخيز هستيد يا شبزندهدار؟ آيا تاكنون شده كه زودتر از زنگ ساعت به طور خودكار از خواب برخيزيد؟ به طور كلي ساعت دروني بدن به شما كمك ميكند تا فعاليت خود را در ساعات روز افزايش داده و در تاريكي و شب هنگام از شدت آنها بكاهيد و به استراحت بپردازيد.
همچنين چرخه خواب و بيداري، فعاليت و استراحت، حرارت بدن، مصرف اكسيژن و ميزان ترشح غدد درونريز توسط همين ساعت بيولوژيك بدن تنظيم ميشوند.
ساعت بيولوژيك مختص انسانها نيست و تمام موجودات زنده از اين سيستم برخوردار هستند. در تنظيم ساعت بيولوژيك بدن سه عضو با يكديگر همكاري ميكنند:
1- گيرندههاي نور واقع در چشمها
2- بخشي از هيپوتالاموس به نام SCN
3- غدد صنوبري
هنگامي كه نور (به طور طبيعي نور خورشيد) به چشمها ميرسد گيرندههاي نور آن را به هيپوتالاموس مغز مخابره ميكنند. سپس هيپوتالاموس به غدد صنوبري كه ”چشم سوم“ ناميده ميشود فرمان ميدهد كه ملاتونين ترشح كند. در واقع توليد ملاتونين نسبت به دو عامل نور و حرارت حساس است.
هنگامي كه نور و حرارت كاهش مييابد ما احساس خوابآلودگي خواهيم كرد چرا كه توليد ملاتونين افزايش مييابد. ملاتونين در غياب نور و در شب توليد ميشود. به طوري كه ميزان ملاتونين در شب ده برابر ميزان آن در روز است. ميزان ترشح و توليد ملاتونين در افراد مسن كاهش مييابد. از اين رو آنها صبحها زودتر از خواب برميخيزند. بر هم خوردن تنظيم ساعت دروني و ناهمخواني آن با محيط پيرامون و شبكه اجتماعي، منجر به بروز بيخوابي مزمن، هواپيمازدگي و اختلال خواب در شاغليني كه در دو شيفت كار ميكنند ميشود.
شما ميتوانيد با اندازهگيري دماي بدن و سطح هوشياري خود در طي شبانهروز پي ببريد كه جزو سحرخيزها هستيد، يا شب زندهداران درجه حرارت بدن افراد سحرخيز معمولا پيش از ساعت هشت بعدازظهر كاهش مييابد. اين افراد از لحاظ آناتومي انعطافناپذير بوده و اوج حرارت بدن و سطح هوشياري آنان در اوايل بعدازظهر است. اما افراد شبزندهدار انطباقپذيري بيشتري دارند. در افراد سحرخيز ملاتونين كمتري ترشح ميشود، بنابراين بيشتر در معرض اختلالات خواب قرار ميگيرند.
چگونه ميتوان سيكل شبانهروزي را اصلاح كرد؟
نور خورشيد يكي از كارآمدترين گزينههاست، چون نور خورشيد قادر است ريتم شما را طبيعي كرده و به حالت اوليه بازگرداند، بنابراين 15 الي 20 دقيقه در طول روز را زير نور خورشيد سپري كنيد، با شناخت ريتم شبانهروزي خود سعي كنيد برنامههاي روزانه خود را مطابق با آن پيريزي كنيد. از سيكل 90 دقيقهاي خود غافل نشويد كه در شما يك احساس گرسنگي ايجاد ميكند. خواب نيمروزي اشكال ندارد اما حتما از ساعت سه بعدازظهر به بعد بيدار باشيد.
يك ريتم شبانهروزي معمولي به شرح زير است:
1- ساعت 6 الي 7 صبح: دماي بدن افزايش مييابد. سطح هورمونهاي جنسي در اوج خود هستند و سرعت سوخت و ساز بدن حداكثر است.
2- ساعات 10 الي 11 صبح: حداكثر هوشياري و گوش به زنگي. بهترين زمان براي يادگيري و حفظ مطالب در حافظه كوتاهمدت است.
3- ساعات 12 الي 1 ظهر: حداقل ميزان انرژي و درجه حرارت بدن. آدرنالين كاهش مييابد و احساس خوابآلودگي نيمروز حادث ميشود.
4- ساعت 3 بعدازظهر: دماي بدن و آدرنالين مجددا افزايش مييابد. بهترين زمان براي يادگيري و به خاطر سپردن مطالب در حافظه بلندمدت است.
5- ساعات 5 الي 7 بعدازظهر: درجه حرارت بدن و آدرنالين به اوج خود ميرسند. بهترين زمان براي فعاليت بدني و ورزش است.
6- ساعت 9 شب: ملاتونين افزايش و سوخت و ساز كاهش مييابد.
7- ساعت 11 شب: معمولا خوابآلودگي به حداكثر خود ميرسد.
8- ساعات 3 الي 5 صبح: سطح هورمونها و دماي بدن به حداقل خود تنزل مييابند (خواب عميق).
در اينجا به نكات بسيار سودمندي اشاره ميكنيم كه شما را در خصوص اين پديده ياري ميدهد:
1- اوج خوابآلودگي در ساعات 3 تا 6 و 2 تا 4 بعدازظهر است.
2- اوج هوشياري در ساعات 9 تا 11 صبح و 8 تا 10 شب است.
3- در فصل پاييز آسانتر ميتوان لاغر شد تا در فصل بهار، ما معمولا در زمستان بيشتر غذا ميخوريم كه اين عادت بدي است چون كه: در زمستان كالري تبديل به چربي ميشود. در زمستان هيچگاه فعاليت بدني خود را متوقف نسازيد.
4- دارو را در اواخر صبح مصرف كنيد (بيش از ظهر) زماني كه ترشحات معده به حداكثر خود ميرسد.
5- قرار ملاقاتها و جلسات خود را در اواخر بعدازظهر ترتيب دهيد.
6- مقاومت قلب در ساعت 5 بعدازظهر به حداكثر و در ساعت 9 صبح به حداقل خود ميرسد. به همين خاطر اغلب حملات قلبي در صبح روي ميدهد.
7- حساسيت دندانها به درد، بين ساعات 3 نيمه شب و 8 صبح به حداكثر خود و در ساعت 3 بعدازظهر به حداقل ميرسد بنابراين:
بهترين زمان براي مراجعه به دندانپزشكي ساعت 3 بعدازظهر است.
8- شدت علايم و واكنش بدن به مواد حساسيتزا از ساعت 7 تا 11 شب به اوج خود ميرسد. بنابراين در اين ساعات بيشتر مراقب خود باشيد.
9- حملات آسمي در ساعت 3 بعدازظهر به حداقل و از ساعت 11 شب به تدريج افزايش يافته و در ساعت 6 صبح به اوج ميرسد.
10- چنانچه قصد داريد شب را بيدار بمانيد كه شام پر پروتئين و كمچرب ميل كنيد و روز نيز يك فنجان قهوه غليظ بنوشيد.
رفيعه امانزاده
منبع: برگرفته از سايت مردمان
